HomeQuản lý bán hàng theo nhân viên cho shop thời trangThời trangQuản lý bán hàng theo nhân viên cho shop thời trang

Quản lý bán hàng theo nhân viên cho shop thời trang

Quản lý bán hàng theo nhân viên là gắn mỗi hóa đơn với đúng người bán, rồi so sánh từng người qua bốn con số: doanh thu, số bill, giá trị bill trung bình và tỷ lệ đổi trả. Với shop thời trang, nên so theo cùng ca và quy về doanh thu mỗi giờ làm để công bằng.

Tổng doanh thu cuối tháng chỉ cho biết shop đang bán được bao nhiêu. Nó không cho biết ai kéo cả nhóm lên, ai bán nhiều khách nhưng ít món, ai bán ít khách nhưng mỗi khách mua cả bộ. Bài này hướng dẫn cách ghi dữ liệu đúng ngay từ quầy, cách đọc số liệu từng người cho công bằng và cách dùng nó để xếp ca, đào tạo và tính thưởng.

Vì sao cần quản lý bán hàng theo nhân viên thay vì chỉ nhìn tổng doanh thu?

Vì tổng doanh thu che mất nguyên nhân. Khi doanh thu giảm, bạn không phân biệt được do khách ít đi, do một người bán kém đi hay do một người nghỉ dài ngày.

Shop thời trang lại càng phụ thuộc vào người tư vấn. Cùng một lượt khách bước vào, người hỏi khách mặc vào dịp nào rồi gợi ý thêm áo khoác hoặc phụ kiện sẽ ra bill lớn hơn hẳn người chỉ lấy đúng món khách chỉ. Nếu không tách số theo từng người, bạn sẽ thưởng theo cảm giác, người giỏi không được ghi nhận đúng, người yếu không được hỗ trợ kịp.

Số liệu theo nhân viên cũng giúp ra quyết định vận hành: xếp ai vào ca cuối tuần, ai kèm người mới, cần tuyển thêm người phục vụ nhanh hay người tư vấn sâu.

Cần theo dõi những chỉ số nào cho từng nhân viên?

Bắt đầu với bốn chỉ số chính, thêm hai chỉ số phụ khi dữ liệu đã sạch. Mỗi chỉ số trả lời một câu hỏi khác nhau, nên đừng đánh giá ai chỉ bằng một con số.

Chỉ số Cách tính Cho biết điều gì Dấu hiệu cần chú ý
Doanh thu cá nhân Tổng tiền các hóa đơn gắn tên người đó trong kỳ Mức đóng góp vào doanh số Thấp hẳn so với người cùng ca
Số bill Số hóa đơn đã thanh toán gắn tên người đó Năng suất tiếp khách, tốc độ chốt Ít bill dù làm giờ đông khách
Giá trị bill trung bình Doanh thu ÷ số bill Kỹ năng gợi ý thêm món, phối đồ Thấp: chỉ bán đúng món khách hỏi
Tỷ lệ đổi trả Số bill có đổi/trả ÷ tổng số bill Chất lượng tư vấn size, kiểu dáng Cao bất thường dù doanh thu cao
Số sản phẩm mỗi bill (phụ) Tổng số món bán ra ÷ số bill Mức bán kèm rõ nhất Gần 1,0 trong thời gian dài
Doanh thu mỗi giờ làm (phụ) Doanh thu ÷ số giờ làm trong kỳ So sánh công bằng giữa người làm cả ngày và bán thời gian Chênh lớn giữa người cùng ca

Tỷ lệ đổi trả là chỉ số giữ cân bằng. Một người có doanh thu cao nhưng khách quay lại đổi size liên tục có thể đang chốt nhanh mà tư vấn chưa kỹ. Nếu shop đếm được lượt khách vào cửa, bạn có thể đo thêm tỷ lệ chốt đơn; cách làm có trong bài đánh giá nhân viên tư vấn theo tỷ lệ chuyển đổi.

Làm sao để mỗi hóa đơn ghi đúng tên nhân viên?

Mỗi người dùng tài khoản riêng khi bán, và cả shop thống nhất một quy tắc ghi nhận trước khi bắt đầu. Không có bước này thì mọi báo cáo phía sau đều sai.

  1. Tạo tài khoản riêng cho từng người. Không dùng chung một tài khoản thu ngân cho cả ca. Mỗi người chỉ được cấp đúng quyền cần dùng, xem thêm cách phân quyền nhân viên trong cửa hàng bán lẻ.
  2. Chốt quy tắc “ai được tính”. Phổ biến nhất là người chốt đơn được tính. Nếu hai người cùng tư vấn một khách, quy định trước người nào đứng tên, đừng để tranh nhau sau đó.
  3. Đơn chốt qua tin nhắn cũng ghi tên người chốt. Người trả lời khách qua chat là người tạo đơn trên tài khoản của mình, kể cả khi khách đến quầy lấy hàng.
  4. Viết quy tắc thành một trang và đặt ở quầy. Người mới đọc là làm được, không phụ thuộc vào trí nhớ của người cũ.
  5. Kiểm cuối ca. Người đóng ca xem nhanh 5–10 hóa đơn ngẫu nhiên: đúng tên người bán chưa, có bill nào bị tính nhầm người không.

Nhân viên mới hay nhập nhầm mã, size, màu nên đi kèm bước này là cách đào tạo nhân viên tra cứu size, màu, mã hàng để giảm bill sai ngay từ đầu.

Đọc số liệu từng nhân viên thế nào cho công bằng?

So người cùng vai trò, cùng loại ca và quy về cùng đơn vị thời gian. So thô người làm ca chiều thứ Bảy với người làm sáng thứ Hai, hay người làm 8 tiếng với người làm 4 tiếng, sẽ luôn cho kết quả sai.

Ví dụ minh họa: một shop thời trang nữ có ba nhân viên tư vấn, số liệu một tuần như sau.

Nhân viên Giờ làm Doanh thu Số bill Giá trị bill trung bình Doanh thu mỗi giờ
A (toàn thời gian) 48 giờ 18.200.000đ 52 350.000đ khoảng 379.000đ
B (toàn thời gian) 48 giờ 14.280.000đ 21 680.000đ 297.500đ
C (bán thời gian) 24 giờ 9.600.000đ 30 320.000đ 400.000đ

Nếu chỉ nhìn doanh thu, A đứng đầu và C đứng cuối. Đọc kỹ hơn thì mỗi người mạnh một kiểu:

  • A phục vụ nhiều khách nhưng mỗi bill nhỏ, hợp với giờ cao điểm cần xử lý nhanh.
  • B ít bill nhưng mỗi khách mua gần gấp đôi, là người nên chia sẻ cách tư vấn phối đồ cho cả nhóm.
  • C làm ít giờ nhất nhưng doanh thu mỗi giờ cao nhất, có thể cân nhắc tăng ca cho C vào khung giờ đông khách.

Ba lưu ý khi đọc số: xem theo tuần thay vì một ngày; ghi chú những tuần có biến động như hàng mới về, nghỉ phép, đợt giảm giá; và kết hợp ít nhất ba chỉ số trước khi kết luận ai làm tốt hay chưa tốt.

Nên đặt KPI và thưởng theo dữ liệu này ra sao?

Đặt KPI theo mức hiện tại của từng người rồi nâng dần, và luôn kèm một chỉ số chất lượng. KPI cào bằng cho người mới và người lâu năm sẽ làm người mới nản ngay tháng đầu.

  1. Lấy mức nền 4 tuần gần nhất cho từng người: doanh thu mỗi tuần, số bill mỗi tuần, giá trị bill trung bình.
  2. Tháng đầu đặt KPI bằng mức nền. Mục tiêu tháng đầu là dữ liệu sạch và mọi người hiểu cách đo, chưa phải tăng doanh số.
  3. Chia KPI theo thâm niên. Người mới tập trung vào số bill và bill đúng; người đã quen việc thêm chỉ tiêu giá trị bill trung bình.
  4. Thưởng gắn cả số lượng lẫn chất lượng. Ví dụ: thưởng khi đạt giá trị bill trung bình mục tiêu, nhưng chỉ tính nếu tỷ lệ đổi trả không vượt mức của nhóm.
  5. Cân bằng thưởng cá nhân và thưởng nhóm. Một phần thưởng tính theo kết quả chung của ca giúp mọi người vẫn hỗ trợ nhau thay vì giành khách.

Khen người làm tốt trước cả nhóm, còn góp ý thì trao đổi riêng. Tránh dán bảng xếp hạng “người kém nhất” lên tường: nhân viên sẽ tìm cách né hệ thống thay vì cải thiện.

Những sai lầm nào làm số liệu nhân viên mất giá trị?

Phần lớn sai lầm nằm ở khâu ghi dữ liệu và cách dùng dữ liệu, không nằm ở phần mềm.

  • ☐ Dùng chung tài khoản cho cả ca nên không biết bill nào của ai.
  • ☐ Không có quy tắc “ai được tính” khi hai người cùng tư vấn.
  • ☐ Đơn chốt qua tin nhắn không ghi tên người chốt.
  • ☐ So sánh người khác ca, khác số giờ làm mà không quy đổi.
  • ☐ Chỉ nhìn doanh thu, bỏ qua giá trị bill trung bình và đổi trả.
  • ☐ Dùng số liệu để phạt thay vì để kèm cặp và xếp ca.
  • ☐ Có báo cáo nhưng không có buổi xem số định kỳ mỗi tuần.

Một nhịp đơn giản cho shop nhỏ: đầu tuần chủ shop xem số tuần trước khoảng 10 phút; giữa tuần trao đổi ngắn với người đang hụt mục tiêu, hỏi nguyên nhân theo góc nhìn của họ trước; cuối tuần chia sẻ kết quả chung và mục tiêu tuần sau.

Làm việc này trên VMASS

Trên VMASS, mỗi dòng hàng trong hóa đơn lưu kèm nhân viên bán, nên bạn không phải ghi tay tên người vào sổ. Các bước:

  1. Tạo hồ sơ nhân viên ở trang Nhân viên (tên, số điện thoại, chức danh, ngày vào làm).
  2. Tạo nhóm quyền ở trang Phân quyền. VMASS có sẵn nhóm “Thu ngân”; bạn có thể tạo thêm nhóm khác và chọn đúng những mục nhân viên được xem, thêm, sửa. Sau đó cấp cho mỗi người một tài khoản đăng nhập gắn với nhóm quyền và hồ sơ nhân viên của họ.
  3. Cho mỗi người bán trên tài khoản của mình ở màn hình bán hàng (web, bản Windows hoặc ứng dụng điện thoại). Khi nhân viên đăng nhập bằng tài khoản riêng đã gắn với hồ sơ của mình, hóa đơn được ghi cho người đó. Nên dùng tên đăng nhập hoặc email trùng với hồ sơ để không bị lệch.
  4. Bật chốt ca nếu muốn mỗi ca có người chịu trách nhiệm: mỗi ca ghi tên nhân viên mở ca, doanh thu theo tiền mặt, chuyển khoản, thẻ, ghi nợ và số hóa đơn, kèm phần đối chiếu tiền trong két. Chi tiết trong bài quy trình thu ngân cho nhân viên mới.
  5. Xem báo cáo nhân viên trong trang Phân tích, chọn khoảng ngày và so với kỳ trước. Quyền xem báo cáo này được cấp riêng, nên bạn quyết định nhân viên nào được xem.
  6. Ghi hoa hồng, thưởng cho từng người trong phần lương ở trang Nhân viên, để bảng lương tháng đã tính sẵn khoản thưởng theo KPI.

Muốn đọc số liệu ở mức cả cửa hàng (doanh thu, lãi gộp, chiết khấu), xem thêm bài đọc doanh thu, lãi gộp và chiết khấu. Nếu bạn đang cân nhắc có nên dùng phần mềm, bài phần mềm quản lý bán hàng là gì giải thích khi nào sổ tay vẫn đủ và khi nào nên chuyển.

Câu hỏi thường gặp

Shop chỉ có 2 nhân viên có cần theo dõi doanh thu theo từng người không?

Có, nếu bạn trả thưởng hoặc hoa hồng theo doanh số. Chỉ cần mỗi người bán trên tài khoản riêng và xem ba con số mỗi tuần: doanh thu, số bill, giá trị bill trung bình. Việc này mất khoảng 10 phút nhưng giúp thưởng đúng người.

Hai nhân viên cùng tư vấn một khách thì tính doanh thu cho ai?

Theo quy tắc shop đã thống nhất từ trước, phổ biến nhất là tính cho người chốt đơn. Một số shop chia đôi phần ghi nhận khi tính thưởng. Quan trọng là quy tắc được viết ra, mọi người biết và áp dụng giống nhau cho mọi ca.

Giá trị bill trung bình bao nhiêu là tốt?

Không có con số chung cho mọi shop thời trang vì phụ thuộc giá bán và mặt hàng. Hãy lấy mức trung bình 4 tuần gần nhất của cả nhóm làm mốc, rồi đặt mục tiêu tăng dần cho từng người thay vì so với shop khác.

Có nên công khai bảng xếp hạng doanh thu nhân viên không?

Không nên công khai thứ hạng người thấp nhất. Bạn có thể ghi nhận công khai người làm tốt và chia sẻ cách họ tư vấn, còn góp ý cho người đang hụt mục tiêu thì nói riêng để tránh mâu thuẫn trong nhóm.

Theo dõi bán hàng theo nhân viên không phải để soi lỗi mà để thấy rõ mỗi người mạnh ở đâu, rồi xếp ca, đào tạo và thưởng cho đúng. Hãy bắt đầu từ việc mỗi hóa đơn có đúng tên người bán, sau đó mới thêm KPI. Bạn có thể dùng thử miễn phí VMASS để tạo tài khoản cho từng nhân viên và xem báo cáo ngay từ tuần đầu.