Quản lý bán hàng từ xa là theo dõi cửa hàng qua số liệu thay vì gọi điện hỏi nhân viên. Chủ shop chỉ cần xem đều đặn năm nhóm số: doanh thu và số hóa đơn, tiền theo từng hình thức thanh toán, kết quả chốt ca, hàng sắp hết và hóa đơn hủy hoặc trả. Số chỉ đúng khi cửa hàng ghi đủ mọi đơn vào máy.
Quản lý bán hàng từ xa cần xem những số liệu nào?
Chỉ cần năm nhóm số, mỗi nhóm trả lời một câu hỏi cụ thể. Xem nhiều hơn thường chỉ làm bạn mất thời gian mà không ra quyết định nào.
Khi không đứng ở quầy, bạn không thấy khách, không thấy két, không thấy kệ. Thứ duy nhất bạn thấy là những gì nhân viên đã ghi vào phần mềm. Vì vậy hãy chọn những số phản ánh đúng ba thứ đó: khách (doanh thu, số hóa đơn), tiền (hình thức thanh toán, chốt ca) và hàng (tồn kho, hủy, trả).
| Nhóm số liệu | Trả lời câu hỏi gì | Nên xem khi nào |
|---|---|---|
| Doanh thu và số hóa đơn | Hôm nay đông hay vắng hơn mọi khi? Doanh thu giảm vì ít khách hay vì mỗi khách mua ít đi? | Giữa ngày và cuối ngày |
| Tiền theo hình thức thanh toán (tiền mặt, chuyển khoản, thẻ, ghi nợ) | Tiền mặt trong két phải có bao nhiêu? Bao nhiêu khoản phải kiểm trong tài khoản ngân hàng? | Sau mỗi lần chốt ca |
| Kết quả chốt ca | Két có lệch không, lệch bao nhiêu, nhân viên giải thích thế nào? | Ngay khi ca kết thúc |
| Hàng sắp hết, hết hàng | Mặt hàng nào cần nhập trước khi khách hỏi mà không có? | Một lần mỗi ngày, trước giờ đặt hàng với nhà cung cấp |
| Hóa đơn hủy, trả hàng, chiết khấu | Có thao tác nào bất thường làm hụt tiền không? | Cuối ngày hoặc cuối tuần |
Hai chỉ số dễ bị bỏ quên là số hóa đơn và giá trị trung bình mỗi hóa đơn. Doanh thu bằng số hóa đơn nhân giá trị trung bình, nên khi doanh thu tụt, tách hai số này ra là biết nên lo chuyện thu hút khách hay chuyện bán thêm. Cách đọc chi tiết từng chỉ số có trong bài đọc báo cáo bán hàng theo ngày.
Nên xem số liệu cửa hàng vào lúc nào trong ngày?
Bốn mốc cố định là đủ: giữa ngày, sau chốt ca, cuối ngày và cuối tuần. Mở điện thoại liên tục không giúp bạn biết thêm điều gì.
Số liệu bán hàng dao động theo giờ. Nhìn lúc 9 giờ sáng mà thấy doanh thu thấp chưa chắc là có vấn đề, vì nhiều cửa hàng đông nhất vào buổi chiều tối. Đặt giờ xem cố định giúp bạn so sánh đúng thời điểm và không phản ứng theo cảm giác.
- Giữa ngày (khoảng 11–12 giờ): so doanh thu và số hóa đơn từ đầu ngày tới giờ với cùng giờ của mấy ngày cùng thứ trước đó.
- Sau mỗi lần chốt ca: xem két có lệch không, tiền chuyển khoản trên máy có khớp với tiền báo về tài khoản không, ca có hóa đơn hủy nào không.
- Cuối ngày: lọc danh sách hàng sắp hết, quyết định đơn nhập hàng ngày mai.
- Cuối tuần: xem sản phẩm bán chạy, chiết khấu đã cho, hàng trả lại, và so tổng tuần với tuần trước.
Nếu bạn quản lý nhiều cửa hàng, giữ nguyên lịch này nhưng xem từng cửa hàng riêng trước rồi mới xem tổng. Con số tổng dễ che mất một chi nhánh đang đi xuống.
Số liệu xem từ xa có đúng theo thời gian thực không?
Chỉ đúng tới mức cửa hàng ghi nhận. Đơn chưa thanh toán, máy đang mất mạng hay khoản bán không qua máy đều làm số trên điện thoại của bạn chậm hoặc thiếu so với thực tế.
Nhiều chủ shop thấy doanh thu trên điện thoại thấp hơn tiền trong két rồi nghi phần mềm sai. Thường nguyên nhân nằm ở cách cửa hàng ghi đơn. Bảng dưới liệt kê các lý do hay gặp và cách giảm.
| Lý do số liệu trễ hoặc lệch | Điều gì xảy ra | Cách giảm |
|---|---|---|
| Đơn còn ở hóa đơn tạm tính hoặc đang chờ làm | Món khách đã gọi nhưng chưa chốt hóa đơn chưa được tính vào doanh thu | Hiểu rằng doanh thu giữa ca thường thấp hơn số khách đang có trong quán |
| Máy bán hàng mất mạng | Đơn bán lúc mất mạng chỉ lên hệ thống khi máy có mạng lại | Dùng máy bán được khi mất mạng và nhắc nhân viên để máy kết nối lại sau sự cố |
| Ghi sai hình thức thanh toán | Khách chuyển khoản nhưng bấm tiền mặt, két thừa ảo một khoản và ngân hàng thiếu một khoản | Quy định bấm đúng hình thức trước khi in hóa đơn |
| Bán không qua máy | Khoản bán ghi sổ tay hay nhận tiền rồi quên nhập không bao giờ xuất hiện trong báo cáo | Quy tắc “không có hóa đơn thì không giao hàng”, kiểm bằng chốt ca và kiểm kho |
| Tồn kho đầu kỳ sai | Danh sách sắp hết báo sai ngay từ đầu | Đếm lại và nhập tồn thực tế trước khi dựa vào cảnh báo |
Nói cách khác, xem từ xa chỉ giúp được khi việc ghi nhận tại quầy đã nề nếp. Nếu tiền mặt vẫn lệch thường xuyên, hãy sửa quy trình đối chiếu trước, theo hướng dẫn đối soát tiền mặt, chuyển khoản theo ca.
Làm sao phát hiện bất thường mà không phải gọi nhân viên?
So con số hôm nay với mức nền của chính cửa hàng, rồi chỉ hành động khi chênh lệch vượt ngưỡng bạn tự đặt. Không có ngưỡng chung cho mọi cửa hàng.
Mức nền nên là trung bình của 4 ngày cùng thứ gần nhất, vì Thứ Hai và Thứ Bảy của cùng một cửa hàng có thể khác nhau rất xa. Ngưỡng thì tùy bạn, ví dụ chỉ để ý khi doanh thu tới giờ đó thấp hơn mức nền từ 30% trở lên.
Ví dụ minh họa: một tiệm tạp hóa có doanh thu tới 11 giờ trung bình 4 Thứ Ba gần nhất là 2.000.000đ. Thứ Ba này tới 11 giờ mới được 1.200.000đ, tức thấp hơn mức nền 40%. Thay vì gọi hỏi ngay, chủ tiệm xem tiếp ba thứ:
- Số hóa đơn: nếu số hóa đơn vẫn như mọi khi mà giá trị trung bình giảm, khách vẫn tới nhưng mua ít hơn, có thể do hết một mặt hàng chạy.
- Danh sách hết hàng: nếu đúng có mặt hàng bán chạy vừa hết, đó là việc cần làm, không phải lỗi nhân viên.
- Hóa đơn hủy và máy có đang có mạng không: nếu số hóa đơn giảm hẳn, kiểm xem có nhiều hóa đơn bị hủy hoặc máy bán hàng mất kết nối từ sáng không.
Chỉ khi ba bước này không giải thích được, bạn mới cần gọi về cửa hàng, và lúc đó câu hỏi đã rất cụ thể. Một cuộc gọi kiểu “sáng nay có hết sữa hộp không?” nhanh hơn và ít gây căng thẳng hơn “hôm nay sao bán ít vậy?”.
Cần chuẩn bị gì ở cửa hàng để quản lý từ xa?
Bốn thứ: mỗi nhân viên một tài khoản, ca bán có mở và chốt, tồn kho đã khớp thực tế và một quy ước rõ khi nào nhân viên phải báo chủ.
- ☐ Mỗi nhân viên đăng nhập bằng tài khoản riêng, không dùng chung tài khoản chủ.
- ☐ Nhân viên bán hàng chỉ có quyền bán, không có quyền xem báo cáo hay sửa giá.
- ☐ Bắt buộc mở ca trước khi bán, chốt ca có đếm tiền và ghi lý do khi lệch.
- ☐ Thu ngân bấm đúng hình thức thanh toán cho từng hóa đơn.
- ☐ Tồn kho đã được đếm và nhập lại theo số thực tế.
- ☐ Mỗi mặt hàng bán chạy có ngưỡng tồn tối thiểu riêng.
- ☐ Có danh sách tình huống nhân viên phải gọi chủ: hoàn tiền trên một mức, khách khiếu nại, máy mất mạng lâu.
Danh sách tình huống phải gọi chủ quan trọng không kém phần mềm. Khi nhân viên biết rõ việc gì tự xử lý, việc gì phải báo, bạn sẽ không phải đoán từ con số. Cách viết quy trình chốt ca cho nhân viên mới có trong bài chốt ca và kiểm soát thu ngân.
Làm việc này trên VMASS như thế nào?
Trên VMASS, bạn xem số liệu ở trang báo cáo trên web, ở ứng dụng điện thoại và qua email tóm tắt gửi theo giờ bạn chọn. Các bước dưới đây đi theo đúng thứ tự cài đặt.
- Tạo tài khoản và nhóm quyền cho nhân viên. Mỗi người một tài khoản, gán nhóm quyền như Thu ngân chỉ để bán hàng. Nhân viên không có quyền báo cáo sẽ không xem được số liệu tổng.
- Bật Bắt buộc mở ca. Nhân viên phải mở ca, nhập tiền mặt đầu ca mới bán được. Khi chốt ca, nhân viên đếm tiền; nếu lệch phải ghi lý do, và hệ thống gửi email báo lệch cho chủ. Bạn xem lại mọi ca trong Lịch sử ca. Lưu ý doanh thu trên phiếu chốt ca chỉ để tham khảo vì chưa trừ giảm giá, thuế, phí; doanh thu thực xem ở trang báo cáo.
- Đặt ngưỡng tồn tối thiểu. Mức mặc định là 10 cho mọi mặt hàng, nên hãy sửa lại theo tốc độ bán của từng món. Trong Kho, lọc Sắp hết hoặc Hết hàng để có danh sách cần nhập.
- Xem trang báo cáo trên web. Sau khi đăng nhập, VMASS mở ngay trang phân tích trong mục Tổng quan. Chọn khoảng ngày để xem doanh thu, chi phí, lãi lỗ chi tiết, sản phẩm bán chạy, số liệu theo nhân viên và khách hàng, có so sánh với kỳ trước. Chọn một ngày để xem biểu đồ doanh thu, chi phí theo 24 giờ, và tải về file Excel khi cần. Nếu số liệu chưa cập nhật, tải lại trang.
- Dùng ứng dụng VMASS trên điện thoại. Từ màn hình chính, bạn mở được biểu đồ doanh thu, chi phí, sản phẩm bán chạy, danh sách đơn hàng và tồn kho. Ứng dụng tự lấy lại số liệu khi hệ thống báo có thay đổi, không cần bạn kéo làm mới liên tục; riêng đơn khách tự gọi qua mã QR có thể chưa hiện ngay trên ứng dụng. Ứng dụng cũng bán hàng được, như trong bài tính tiền trên điện thoại.
- Chọn Giờ báo cáo hằng ngày. Trong cài đặt, chọn giờ bạn muốn nhận email tóm tắt kinh doanh. Email được gửi vào giờ đó mỗi ngày, kể cả khi bạn không mở ứng dụng.
- Nếu có nhiều cửa hàng, liên kết chuỗi. Mỗi chi nhánh là một cửa hàng riêng trên VMASS, liên kết với nhau bằng mã cửa hàng (cửa hàng chính và chi nhánh). Trang báo cáo cho xem từng cửa hàng hoặc gộp toàn chuỗi. Các bước mở chi nhánh có trong bài nhân bản quy trình khi mở chi nhánh.
- Nơi hay mất mạng, đặt một máy Windows. Ứng dụng VMASS cho Windows vẫn bán được khi mất mạng và tự đồng bộ khi có mạng lại. Trong lúc mất mạng, các đơn đó chưa hiện trên điện thoại của bạn. Xem thêm về phần mềm bán hàng offline.
Những việc VMASS chưa làm, để bạn khỏi tìm: chưa cảnh báo khi doanh thu thấp hơn mục tiêu và chưa gửi báo cáo qua Zalo. Báo cáo có so sánh với kỳ trước; còn mức nền theo các ngày cùng thứ thì bạn tự tính từ số liệu báo cáo hoặc file Excel tải về.
Câu hỏi thường gặp
Có cần phần mềm mới quản lý bán hàng từ xa được không?
Không bắt buộc, nhưng rất khó nếu thiếu. Không có phần mềm, bạn chỉ biết những gì nhân viên kể lại. Có phần mềm, mỗi hóa đơn được ghi ngay lúc bán nên bạn xem được doanh thu, tiền theo hình thức thanh toán và tồn kho mà không phải hỏi.
Vì sao doanh thu trên điện thoại thấp hơn số khách đang có ở cửa hàng?
Thường vì nhiều đơn chưa chốt. Món còn nằm ở hóa đơn tạm tính hoặc đang chờ làm chưa được tính vào doanh thu. Ngoài ra, máy bán hàng đang mất mạng hoặc khoản bán không nhập vào máy cũng làm số trên điện thoại thấp hơn thực tế.
Nhân viên có xem được doanh thu cửa hàng không?
Không, nếu bạn không cấp quyền. Trên VMASS, mỗi nhân viên có tài khoản riêng và nhóm quyền riêng. Nhóm Thu ngân chỉ dùng để bán hàng; quyền xem báo cáo chỉ cấp cho người bạn chọn, như quản lý cửa hàng.
Quản lý nhiều chi nhánh từ xa có xem được tổng không?
Có. Trên VMASS, sau khi liên kết các chi nhánh vào chuỗi bằng mã cửa hàng, trang báo cáo cho xem số liệu từng chi nhánh hoặc gộp toàn chuỗi. Nên xem từng chi nhánh trước để không bỏ sót nơi đang đi xuống.
Quản lý bán hàng từ xa không phải là nhìn điện thoại cả ngày. Đó là chọn đúng vài con số, xem vào giờ cố định và có quy ước để nhân viên tự xử lý phần lớn tình huống. Nếu muốn thử cách làm này trên cửa hàng của mình, bạn có thể đăng ký dùng thử VMASS miễn phí.