HomePhân ca nhân viên quán cafe theo dữ liệu bán hàngQuán cafePhân ca nhân viên quán cafe theo dữ liệu bán hàng

Phân ca nhân viên quán cafe theo dữ liệu bán hàng

Phân ca nhân viên quán cafe theo dữ liệu bán hàng là đếm số đơn trung bình mỗi khung giờ trong 4 tuần gần nhất, chia cho số đơn một người làm được trong một giờ, rồi xếp các ca ngắn gối đầu nhau để giờ đông đủ người, giờ vắng chỉ giữ mức tối thiểu. Cách này thay cho lịch hai ca cứng chia đều người.

Phân ca nhân viên quán cafe theo dữ liệu khác xếp ca cảm tính ở đâu?

Khác ở chỗ số người trong mỗi giờ được quyết định bằng số đơn thật, không bằng thói quen. Lịch cảm tính thường chia ngày thành ca sáng và ca chiều, mỗi ca số người như nhau, dù khách không đến đều như vậy.

Lịch chia đều để lại ba dấu hiệu dễ thấy:

  • Giờ đông thiếu tay: khách xếp hàng ở quầy, ly ra chậm, pha chế vừa làm vừa thu tiền nên dễ nhầm món.
  • Giờ vắng thừa người: ba bốn nhân viên đứng chờ việc, nhưng giờ công vẫn tính lương.
  • Đổi ca hở người: ca trước về đúng lúc ca sau mới vào, chưa ai nắm bàn nào đã gọi món, bàn nào chưa thanh toán.

Điểm mấu chốt là nhìn số đơn hoặc số ly theo giờ, không chỉ doanh thu cả ngày. Hai ngày cùng doanh thu có thể phân bổ khách rất khác: một ngày rải đều từ sáng tới tối, ngày kia dồn vào hai tiếng buổi trưa. Doanh thu cũng không phản ánh khối lượng việc, vì mười ly cà phê đen ít việc hơn mười ly đá xay dù tiền gần bằng nhau.

Cần những dữ liệu bán hàng nào để phân ca?

Cần ba nhóm: số đơn theo khung giờ, năng lực làm việc của từng vị trí và lịch ca đang chạy. Dữ liệu càng gần hiện tại càng đúng, nên lấy 4 tuần gần nhất thay vì cả năm.

Dữ liệu Lấy ở đâu Dùng để làm gì
Số đơn (hoặc số ly) theo từng khung 1–2 giờ Hóa đơn trên phần mềm bán hàng, hoặc đếm từ sổ thu ngân Biết giờ nào đông, giờ nào vắng
Tách ngày thường và cuối tuần Cùng nguồn trên, lọc theo thứ trong tuần Làm hai lịch ca riêng, không dùng chung
Ngày bất thường (lễ, mưa lớn, sự kiện gần quán) Ghi chú của chủ quán Loại khỏi số trung bình để không bị lệch
Số ly một pha chế làm ổn định trong 1 giờ Tự đo tại quán trong vài ca đông Chia ra số pha chế cần
Số đơn một người thu ngân, phục vụ xử lý trong 1 giờ Tự đo như trên Chia ra số người ở quầy và ở sàn
Lịch ca và giờ công hiện tại Bảng phân ca, bảng lương So sánh trước và sau khi đổi lịch

Năng lực mỗi vị trí phải đo tại chính quán, vì nó phụ thuộc menu, máy pha và cách bố trí quầy. Đừng lấy con số của quán khác. Khi đo, chỉ tính những giờ nhân viên làm mà không bị sai món hay để khách chờ quá lâu.

Tính số người cần cho mỗi khung giờ như thế nào?

Lấy số đơn trung bình của khung giờ chia cho số đơn một người làm được trong một giờ, làm tròn lên, rồi tính riêng cho từng vị trí. Các bước cụ thể:

  1. Tính trung bình mỗi khung giờ của 4 tuần, tách ngày thường và cuối tuần, đã bỏ ngày bất thường.
  2. Đánh dấu giờ cao điểm và giờ thấp điểm. Một quy ước dễ dùng: khung giờ có số đơn trên 1,5 lần mức trung bình cả ngày là cao điểm, dưới một nửa mức trung bình là thấp điểm.
  3. Chia cho năng lực từng vị trí: số pha chế = số ly mỗi giờ ÷ số ly một pha chế làm được; số người ở quầy = số đơn mỗi giờ ÷ số đơn một người xử lý được. Làm tròn lên.
  4. Đặt mức tối thiểu để mở quán an toàn, thường là 2 người, kể cả lúc vắng nhất.
  5. Cộng phần dự phòng cho giờ đông: một người có thể kiêm việc (dọn bàn, bưng món) hoặc một ca ngắn bán thời gian.

Ví dụ minh họa: một quán ngày thường đo được một pha chế làm ổn định khoảng 20 ly mỗi giờ, một người ở quầy xử lý khoảng 30 đơn mỗi giờ. Số liệu trung bình 4 tuần cho ra bảng sau.

Khung giờ Đơn/giờ Ly/giờ Pha chế Quầy, phục vụ Tổng người
7h–9h 24 30 2 1 3
9h–11h 14 18 1 1 2
11h–13h 28 40 2 1 3
13h–16h 8 10 1 1 2 (mức tối thiểu)
16h–19h 22 30 2 1 3
19h–22h 12 15 1 1 2

Trung bình cả ngày của quán này khoảng 17 đơn mỗi giờ. Theo quy ước ở bước 2, khung 11h–13h (28 đơn) là cao điểm, khung 13h–16h (8 đơn) là thấp điểm. Đó là hai chỗ đáng chỉnh trước.

Xếp ca gối đầu cho quán cafe như thế nào?

Thay hai ca cứng bằng vài ca ngắn bắt đầu lệch giờ nhau, sao cho số người đang làm ở mỗi khung giờ khớp với bảng nhu cầu, và hai ca liền nhau chồng lên nhau 15–30 phút để bàn giao.

Với bảng nhu cầu ở trên, một cách xếp có thể là:

Ca Giờ Số người Phủ khung nào
Ca sáng 6h45–13h15 2 Mở quán, sáng, trưa
Ca bù sáng 7h00–9h30 1 Đỉnh buổi sáng
Ca giữa 10h45–16h15 1 Đỉnh trưa, giờ vắng đầu chiều
Ca chiều 12h45–19h15 1 Bàn giao trưa, giờ vắng, đỉnh chiều
Ca tối 16h00–22h00 2 Đỉnh chiều, buổi tối, dọn quầy và đóng quán (ngừng nhận khách khoảng 21h45)

Lịch này dùng khoảng 39,5 giờ công mỗi ngày. Nếu giữ hai ca cứng 7h–14h30 và 14h30–22h, mỗi ca 3 người, quán dùng 45 giờ công mà giờ 13h–16h vẫn thừa người, còn lúc đổi ca 14h30 không có ai chồng ca. Số giờ công tiết kiệm được nên dồn một phần vào giờ đông, không nên cắt hết.

Vài nguyên tắc khi xếp:

  • Giờ đông, mỗi người giữ một vị trí cố định (pha chế, quầy, sàn); không để một người kiêm quá hai việc.
  • Ghi rõ việc đầu ca (chuẩn bị nguyên liệu, kiểm két) và cuối ca (dọn quầy, bàn giao bàn đang phục vụ, đếm tiền). Bàn giao bằng giấy hoặc trên phần mềm, không chỉ nói miệng. Cách làm chi tiết có trong bài quy trình thu ngân và chốt ca cho nhân viên mới.
  • Chuẩn hóa luồng gọi món – pha chế – mang ra để người mới vào ca biết ngay món nào đang chờ; xem thêm cách chuẩn hóa order từ bàn tới bếp, bar.
  • Báo lịch tuần sau trước khoảng một tuần và giải thích lý do đổi lịch bằng số liệu. Giữ vài ca ổn định cho nhân viên lâu năm.

Làm sao biết lịch ca mới có hiệu quả?

So sánh 4 tuần sau khi đổi lịch với 4 tuần trước đó trên vài chỉ số đơn giản. Nếu phần lớn chỉ số tốt lên, giữ lịch; nếu không, xem lại năng lực đã đo và bảng nhu cầu.

Chỉ số Cách tính Chiều mong muốn
Chi phí lương trên doanh thu Tổng lương tuần ÷ doanh thu tuần Giảm hoặc giữ nguyên
Số đơn mỗi giờ công Số đơn trong ca ÷ (số người × số giờ ca) Đều hơn giữa các ca
Đơn làm lại, sai món Đếm theo ca Giảm ở giờ đông
Phàn nàn chờ lâu Đếm góp ý tại quầy, đánh giá trên mạng Giảm
Nghỉ đột xuất, xin đổi ca Đếm theo tuần Không tăng

Đo mức nền 2 tuần trước khi đặt mục tiêu. Dùng các chỉ số này để tìm chỗ nghẽn trong quy trình, không để phạt cá nhân, nếu không nhân viên sẽ né ghi nhận sai sót. Xem lại lịch ca mỗi 2–4 tuần và mỗi khi đổi menu hoặc vào mùa khác (học sinh nghỉ hè, cận Tết).

Giờ đông thiếu người còn ảnh hưởng tới định lượng: pha vội dễ lệch công thức. Nếu nguyên liệu hao nhiều bất thường ở một ca, kiểm tra xem ca đó có đang thiếu người không trước khi kết luận là thất thoát.

Làm việc này trên VMASS như thế nào?

VMASS không tự xếp lịch ca, nhưng ghi lại số liệu để bạn xếp ca có căn cứ và theo dõi kết quả. Các bước:

  1. Bật tùy chọn bắt buộc mở ca trong phần cài đặt. Khi bật, thu ngân phải mở ca mới tạo được đơn, nên mọi đơn đều gắn vào một ca.
  2. Mở và chốt ca đúng giờ đổi ca. Mỗi lần chốt, VMASS ghi giờ mở, giờ chốt, người phụ trách, số hóa đơn, số sản phẩm và doanh thu theo từng hình thức (tiền mặt, chuyển khoản, thẻ, ghi nợ). Lịch sử ca vì vậy là bảng so sánh các ca có sẵn: chia số hóa đơn cho số giờ ca là ra số đơn mỗi giờ của ca đó. Mỗi cửa hàng chỉ có một ca mở cùng lúc, nên ca sau mở khi ca trước đã chốt.
  3. Xem hóa đơn theo khoảng ngày ở trang hóa đơn bán hàng; mỗi hóa đơn có ngày giờ tạo, đủ để đếm số đơn theo khung giờ khi cần chi tiết hơn từng ca.
  4. Đọc báo cáo doanh thu theo khoảng ngày, so sánh với kỳ trước, và xem báo cáo theo nhân viên.
  5. Cấu hình nhân viên và lương: mỗi hồ sơ có giờ làm, cách tính lương theo giờ, ngày hoặc tháng; ghi thêm giờ tăng ca kèm hệ số, giờ nghỉ, thưởng, tạm ứng. Với ca ngắn bán thời gian, tính lương theo giờ cho sát giờ công. VMASS chưa có chấm công vào ra, nên giờ làm thực tế khác lịch thì cần ghi vào phần tăng ca hoặc nghỉ.
  6. Phân quyền theo vị trí: với ngành cafe, VMASS tạo sẵn nhóm quyền Thu ngân, Chạy bàn và Bar/Bếp. Mỗi nhân viên một tài khoản, order gửi sang màn hình bar, nên người vào ca thấy ngay món nào đang chờ.

Các tính năng dành riêng cho quán đồ uống, như sơ đồ bàn, gọi món qua QR và định lượng nguyên liệu, được tóm tắt ở trang phần mềm quản lý quán cafe, nhà hàng. Nếu bạn quản lý nhà hàng có nhiều bàn, bài xếp ca theo lưu lượng bàn thực tế đi sâu hơn vào chỉ số bàn.

Câu hỏi thường gặp

Cần bao nhiêu tuần dữ liệu để phân ca nhân viên quán cafe?

Ít nhất 4 tuần gần nhất, tách ngày thường và cuối tuần, bỏ ngày lễ hay ngày có sự kiện. Một hai tuần dễ bị lệch vì thời tiết hoặc một nhóm khách lạ. Dữ liệu quá cũ thì không còn đúng nếu menu hoặc khu vực xung quanh đã thay đổi.

Nên phân ca theo doanh thu hay theo số đơn?

Theo số đơn hoặc số ly. Khối lượng việc của nhân viên tỷ lệ với số món phải làm và số lượt khách phải phục vụ, không với số tiền. Doanh thu chỉ dùng để tính tỷ lệ chi phí lương trên doanh thu khi đánh giá lịch ca.

Hai ca nên chồng nhau bao lâu?

Khoảng 15–30 phút. Đủ để người ca trước bàn giao bàn đang phục vụ, đơn đang chờ, nguyên liệu sắp hết và tiền trong két. Chồng lâu hơn sẽ tốn giờ công; không chồng thì dễ sót đơn và lệch tiền lúc đổi ca.

VMASS có tự xếp lịch ca cho nhân viên không?

Không. VMASS ghi số liệu từng ca (giờ mở, giờ chốt, số hóa đơn, doanh thu theo hình thức thanh toán), báo cáo theo nhân viên và tính lương theo giờ làm bạn cấu hình. Lịch ca vẫn do chủ quán quyết định dựa trên các số liệu đó.

Quán nhỏ 2–3 nhân viên có cần phân ca theo dữ liệu không?

Có, nhưng làm gọn hơn. Chỉ cần biết một hai khung giờ đông nhất để thêm một ca ngắn bán thời gian, còn lại giữ mức tối thiểu 2 người. Với quán nhỏ, sai một người là chênh lệch lớn so với tổng giờ công.

Phân ca theo dữ liệu không đòi hỏi công cụ phức tạp: số đơn theo giờ, năng lực tự đo của từng vị trí và vài ca ngắn gối đầu là đủ để bắt đầu. Điều quan trọng là xem lại lịch sau mỗi vài tuần bằng chính số liệu của quán. Nếu muốn có sẵn số đơn và doanh thu của từng ca mà không phải cộng tay, bạn có thể dùng thử miễn phí VMASS.