HomeKiểm kê luân phiên cho cửa hàng nhiều size, màu: chia nhóm SKUBán lẻKiểm kê luân phiên cho cửa hàng nhiều size, màu: chia nhóm SKU

Kiểm kê luân phiên cho cửa hàng nhiều size, màu: chia nhóm SKU

Kiểm kê luân phiên là chia mã hàng thành nhiều nhóm nhỏ rồi mỗi buổi chỉ đếm một nhóm, sao cho sau một chu kỳ (ví dụ 4 tuần) mã nào cũng được đếm ít nhất một lần. Với hàng nhiều size, màu, hãy chia theo mẫu chứ không theo từng biến thể, và đếm dày hơn các mẫu bán chạy.

Cách này hợp với shop thời trang, giày dép, mỹ phẩm, phụ kiện: vài chục mẫu nhưng mỗi mẫu tách ra hàng chục biến thể. Đếm hết một lần mất cả buổi, người đếm mệt nên dễ nhầm size M với size L. Chia nhỏ ra thì mỗi lượt chỉ mất khoảng nửa giờ đến một giờ và bạn phát hiện chênh lệch sớm hơn nhiều.

Kiểm kê luân phiên khác kiểm kê toàn bộ ở điểm nào?

Kiểm kê toàn bộ đếm mọi mã trong một lần; kiểm kê luân phiên rải việc đếm ra nhiều buổi ngắn, mỗi buổi một nhóm, lặp lại theo lịch cố định.

Tiêu chí Kiểm kê toàn bộ Kiểm kê luân phiên
Thời lượng mỗi lần Vài giờ đến cả ngày Thường 30–60 phút một lượt
Ảnh hưởng tới bán hàng Thường phải đóng cửa hoặc ngưng bán Chỉ tạm ngưng bán các mẫu đang đếm
Phát hiện chênh lệch Cuối kỳ, khó nhớ lại chuyện đã xảy ra Trong vài ngày đến vài tuần, còn tra được hóa đơn
Độ chính xác Giảm dần khi người đếm mệt Ổn định hơn vì mỗi lượt ít mã
Hợp với Chốt giá trị tồn một thời điểm, cửa hàng ít mã Cửa hàng nhiều mã, nhiều biến thể, bán cả tuần

Hai cách không loại trừ nhau. Nhiều cửa hàng vẫn đếm toàn bộ một lần, ví dụ trước mùa cao điểm, còn lại dùng lịch luân phiên để giữ số trong máy sát với kệ.

Chia nhóm SKU thế nào khi hàng có nhiều size, màu?

Đơn vị chia nhóm nên là mẫu (cả ma trận size × màu), không phải từng biến thể. Mọi biến thể của một mẫu phải được đếm trong cùng một lượt.

Lý do: lỗi hay gặp nhất của hàng nhiều biến thể là bán nhầm biến thể. Khách mua áo trắng size M nhưng thu ngân chọn size L, máy trừ L, nên M thừa trong máy còn L thiếu. Nếu hôm nay đếm M, tuần sau mới đếm L, bạn sẽ thấy hai chênh lệch rời rạc và sửa sai cả hai. Đếm cùng lượt thì thấy ngay hai dòng bù trừ nhau.

Sau đó xếp mẫu vào 3 nhóm theo mức quan trọng:

  • Nhóm A: các mẫu bán chạy nhất, cộng dồn chiếm phần lớn doanh thu 90 ngày gần nhất (một quy ước hay dùng là khoảng 70%), cộng thêm mẫu giá cao hoặc nhỏ, dễ thất lạc. Đếm mỗi tuần.
  • Nhóm B: mẫu bán đều nhưng không nổi bật. Đếm 2 tuần một lần.
  • Nhóm C: mẫu bán chậm, tồn lâu. Đếm 4 tuần một lần.

Ngưỡng 70% và tần suất trên là gợi ý để bắt đầu, không phải chuẩn bắt buộc. Có thể đưa một mẫu lên nhóm A tạm thời khi lần đếm trước bị lệch, khi vừa nhập lô mới, hoặc khi đang chạy khuyến mãi. Nếu cửa hàng chia kệ rõ ràng, nên gom các mẫu cùng khu kệ vào cùng lượt để người đếm không phải đi lại. Muốn biết cách đặt mã cho từng biến thể để việc đếm và quét không nhầm, xem quản lý tồn kho theo size và màu.

Lập lịch kiểm kê luân phiên ra sao để mỗi lượt vừa sức?

Tính tổng số biến thể cần đếm trong một chu kỳ, chia cho số lượt bạn làm được, rồi xếp nhóm vào từng lượt sao cho các lượt gần bằng nhau.

Công thức: số biến thể mỗi lượt ≈ (biến thể nhóm A × số lần đếm A + biến thể nhóm B × số lần đếm B + biến thể nhóm C × số lần đếm C) ÷ số lượt trong chu kỳ.

Ví dụ minh họa: một shop thời trang có 60 mẫu, tổng 480 biến thể. Nhóm A có 12 mẫu (96 biến thể), nhóm B 18 mẫu (144 biến thể), nhóm C 30 mẫu (240 biến thể). Chu kỳ 4 tuần, mỗi tuần 4 lượt đếm.

  • Nhóm A đếm 4 lần: 96 × 4 = 384 lượt đếm biến thể.
  • Nhóm B đếm 2 lần: 144 × 2 = 288.
  • Nhóm C đếm 1 lần: 240 × 1 = 240.
  • Tổng 912 trong 16 lượt, tức khoảng 57 biến thể mỗi lượt.
Lượt trong tuần Đếm gì Số mẫu Số biến thể
Thứ Hai, trước giờ mở cửa Nửa đầu nhóm A (A1) 6 48
Thứ Tư Nửa sau nhóm A (A2) 6 48
Thứ Năm Nửa nhóm B: tuần 1 và 3 đếm B1, tuần 2 và 4 đếm B2 9 72
Thứ Bảy Một phần tư nhóm C: C1, C2, C3, C4 lần lượt theo tuần 7–8 khoảng 60

Mỗi tuần đếm khoảng 228 biến thể; sau 4 tuần, mỗi mẫu nhóm A được đếm 4 lần, nhóm B 2 lần, nhóm C 1 lần. Con số 57 là trung bình; lượt thứ Năm dài nhất. Hãy bấm giờ lượt đầu tiên: nếu một lượt khoảng 57 biến thể mất quá một giờ, giảm số lượt mỗi tuần hoặc chuyển bớt mẫu từ A xuống B. Khi ra mẫu mới, xếp ngay vào một nhóm; mẫu không thuộc nhóm nào sẽ không bao giờ được đếm.

Một lượt đếm cần làm những bước nào để số đáng tin?

Một lượt đếm đáng tin khi người đếm không nhìn số trong máy, mọi chỗ để hàng của mẫu đều được gom về, và chỉ sửa số sau khi đã tìm ra nguyên nhân chênh lệch.

  1. Chọn giờ vắng, tốt nhất trước khi mở cửa. Trong lúc đếm, không bán các mẫu của lượt đó.
  2. Chuẩn bị bảng đếm mù: chỉ có mẫu, màu, size, ô trống để ghi số. Không in kèm số trong máy để người đếm không bị gợi ý.
  3. Gom đủ chỗ để hàng: kệ trưng bày, kho sau, phòng thử, hàng khách đặt giữ, đơn online đã đóng gói chưa giao, hàng chờ đổi trả.
  4. Đếm theo ma trận: một người đếm, một người ghi, đi hết từng màu rồi từng size.
  5. So với máy. Dòng nào lệch thì người thứ hai đếm lại.
  6. Tìm nguyên nhân theo bảng ở mục dưới trước khi sửa số.
  7. Sửa tồn và lưu lại bảng đếm, ghi lý do và giá trị chênh lệch.

Phần chuẩn bị và đếm mù được viết kỹ hơn trong bài đối chiếu tồn kho thực tế với hệ thống. Nếu nhân viên mới chưa quen đếm hàng treo móc, có thể xem thêm quy trình kiểm kê nhanh cho shop thời trang.

Đọc chênh lệch giữa các size, màu thế nào cho đúng?

Hãy xem chênh lệch của cả mẫu trước, rồi mới xem từng biến thể. Hai biến thể lệch ngược dấu trong khi tổng mẫu khớp thường là lỗi ghi nhầm, không phải mất hàng.

Ví dụ minh họa: một mẫu áo polo có 2 màu, 3 size, giá vốn 180.000đ mỗi cái.

Biến thể Số trong máy Số đếm được Chênh lệch
Trắng M 5 4 −1
Trắng L 4 5 +1
Trắng XL 2 2 0
Đen M 6 6 0
Đen L 3 3 0
Đen XL 1 0 −1
Cả mẫu 21 20 −1

Cặp Trắng M −1 và Trắng L +1 gần như chắc là một lần bán size M nhưng ghi size L. Chỉ cần sửa lại số của hai biến thể, không mất tiền. Riêng Đen XL thiếu thật 1 cái, giá trị chênh khoảng 180.000đ tính theo giá vốn. Nên tính chênh lệch theo giá vốn bình quân thay vì giá bán; cách tính có trong bài cách tính giá vốn bình quân.

Dấu hiệu Nguyên nhân hay gặp Kiểm ở đâu
Hai biến thể cùng mẫu lệch ngược dấu, tổng mẫu khớp Bán hoặc nhập nhầm size, màu Hóa đơn bán và phiếu nhập của mẫu kể từ lần đếm trước
Cả mẫu thiếu Hàng ở phòng thử, hàng khách giữ chưa gom; đổi trả chưa ghi; thất lạc Các chỗ để hàng phụ, hóa đơn trả, camera nếu có
Cả mẫu thừa Hàng nhập về chưa ghi, khách trả hàng nhưng chưa ghi trả trên máy Phiếu giao hàng của nhà cung cấp, sổ đổi trả
Máy báo hết nhưng kệ còn hàng Nhập thiếu số lượng hoặc bán nhầm sang biến thể này Lần nhập gần nhất, các biến thể cạnh nó
Một mẫu lệch nhiều lần liên tiếp Quy trình có lỗ hổng ở mẫu đó (để nhiều chỗ, mã dễ nhầm) Giữ mẫu ở nhóm A cho tới khi 2–3 lần đếm liền khớp

Làm việc này trên VMASS thế nào?

Trên VMASS, tồn của hàng có size, màu nằm ở từng biến thể trong trang Sản phẩm, nên sau mỗi lượt đếm bạn sửa số lượng biến thể ở đó; phiếu Kiểm kho chỉ dùng cho mặt hàng trong mục Kho.

  1. Tạo biến thể đúng ngay từ đầu. Khi thêm sản phẩm, dùng phần tạo biến thể tự động theo Size, Màu sắc, Chất liệu. Mỗi biến thể có giá, giá vốn, số lượng và SKU riêng (dạng mã gốc kèm số thứ tự). Bán tại quầy thì máy trừ đúng biến thể được chọn; trả hàng trên hóa đơn gốc thì cộng lại đúng biến thể đó.
  2. Lấy danh sách để chia nhóm. Ở Hàng hóa & Kho → Sản phẩm, xuất Excel danh sách sản phẩm kèm chi tiết biến thể. Thêm một cột A/B/C và cột ngày đếm trong tệp này; không cần đổi danh mục sản phẩm chỉ để phục vụ việc đếm.
  3. Sửa tồn biến thể sau khi đếm. Mở sản phẩm, sửa số lượng của từng biến thể bị lệch rồi lưu. Nếu trong lúc bạn đang sửa, số lượng của biến thể đó trong máy đã đổi (ví dụ vừa có đơn bán), VMASS không lưu đè mà báo lỗi; hãy mở lại sản phẩm và nhập lại. Chỉ tài khoản có quyền sửa sản phẩm mới làm được bước này, nên giao cho quản lý thay vì người đếm.
  4. Giữ bảng đếm làm hồ sơ. Sửa số lượng biến thể không tạo phiếu kiểm kho, nên hãy lưu bảng đếm (giấy hoặc Excel) kèm ngày, người đếm, lý do lệch.
  5. Mặt hàng không có biến thể trong mục Kho (hàng bán lẻ đơn giản, vật tư) thì dùng menu Kiểm kho: thêm các dòng cần đếm, máy ghi số tồn tại thời điểm thêm dòng; nhập số thực tế và lý do, rồi bấm hoàn tất để tồn đổi theo số đếm. Thêm dòng ngay trước khi đếm và hoàn tất ngay sau khi đếm, để không có đơn bán chen giữa.
  6. Dùng bộ lọc tồn để đặt hàng. Trang Sản phẩm lọc được hàng sắp hết, hết hàng theo ngưỡng tồn tối thiểu (mặc định 10 nếu bạn chưa đặt). Với hàng có biến thể, mức này tính trên tổng các biến thể, không báo riêng từng size, nên lượt đếm cũng là lúc ghi lại size nào sắp hết. Cách đặt ngưỡng theo tốc độ bán có trong bài định mức tồn kho tối thiểu, tối đa.

Nếu cửa hàng mới bắt đầu quản lý kho bài bản, có thể làm trước checklist quản lý tồn kho 7 ngày rồi mới áp lịch luân phiên.

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu thì mỗi mã hàng nên được đếm ít nhất một lần?

Không có con số bắt buộc. Với cửa hàng nhỏ, chu kỳ 4 tuần là điểm khởi đầu dễ theo: mẫu bán chạy đếm mỗi tuần, mẫu bán chậm đếm một lần mỗi chu kỳ. Nếu chênh lệch còn nhiều, rút ngắn chu kỳ hoặc tăng số mẫu nhóm A.

Có cần đóng cửa khi kiểm kê luân phiên không?

Không. Chỉ cần ngưng bán các mẫu đang đếm trong khoảng 30–60 phút của lượt đó, tốt nhất trước giờ mở cửa. Nếu buộc phải bán, ghi lại số lượng đã bán trong lúc đếm để trừ khi so với máy.

Tổng mẫu khớp nhưng lệch giữa các size thì có cần sửa không?

Có. Hãy sửa đúng số của từng biến thể, vì quyết định nhập hàng và đổi size cho khách dựa trên tồn từng size, màu. Để nguyên thì có size máy báo còn nhưng kệ đã hết, và ngược lại.

VMASS có phiếu kiểm kho cho từng size, màu không?

Không. Phiếu Kiểm kho của VMASS dành cho mặt hàng trong mục Kho. Hàng có biến thể được chỉnh tồn bằng cách sửa số lượng từng biến thể trong trang Sản phẩm, nên bạn nên lưu bảng đếm riêng làm hồ sơ.

Kiểm kê luân phiên không làm bạn đếm ít hơn, mà làm việc đếm đều hơn và lỗi lộ ra khi còn tra được. Bắt đầu với một lượt thử cho nhóm A tuần này, bấm giờ, rồi điều chỉnh lịch. Nếu muốn thử trên dữ liệu của cửa hàng mình, bạn có thể đăng ký dùng thử miễn phí VMASS.