HomeUpsell tại quầy quán cafe: sắp menu, lời mời và combo có lãiQuán cafeUpsell tại quầy quán cafe: sắp menu, lời mời và combo có lãi

Upsell tại quầy quán cafe: sắp menu, lời mời và combo có lãi

Upsell tại quầy quán cafe hiệu quả khi bạn làm đủ bốn việc: sắp bảng menu để món nên bán nằm ở chỗ khách nhìn trước, hỏi theo một thứ tự cố định lúc nhận order (size, topping, bánh đi kèm), đặt giá combo vẫn giữ lãi, và đo giá trị trung bình mỗi hóa đơn hằng tuần.

Bài này dành cho quán cafe bán tại quầy: khách đứng trước bảng menu, gọi món, trả tiền rồi nhận nước. Ở mô hình này, cơ hội bán thêm chỉ kéo dài vài chục giây và nằm ở ba chỗ: bảng menu, câu hỏi của người nhận order và kệ bánh cạnh máy tính tiền. Phần cách xây menu từ đầu và cách đặt giá từng món đã có ở bài xây dựng menu quán cafe có lãi; ở đây chỉ bàn chuyện bán thêm ngay tại quầy.

Upsell tại quầy quán cafe khác gì gợi ý bán kèm thông thường?

Khác ở chỗ khách quyết định rất nhanh và gần như chỉ mua đồ uống, nên lời mời phải gắn vào từng bước gọi món chứ không thể là một câu chào mời chung chung ở cuối.

Ở cửa hàng bán lẻ, nhân viên có thời gian giới thiệu khi khách đi quanh kệ. Ở quầy cafe, khách thường đã nghĩ sẵn món từ lúc xếp hàng. Việc bạn làm được là:

  • Nâng cấp ly khách đã chọn: size lớn hơn, thêm topping, thêm shot espresso. Đây là upsell đúng nghĩa, ít bị từ chối vì khách không phải nghĩ thêm món mới.
  • Thêm một món ăn kèm: bánh ngọt, bánh mì, bánh quy. Đây là cross-sell, chỉ nên mời một món, đúng thời điểm.
  • Gói sẵn thành combo: ly và bánh với một giá, để khách khỏi phải cộng nhẩm.

Nếu vấn đề của quán bạn là nhân viên hay quên mời, hãy đọc thêm bài cách để nhân viên không quên gợi ý bán kèm. Bài này tập trung vào cách sắp đặt quầy và kịch bản gọi món riêng cho quán cafe.

Bảng menu tại quầy nên sắp thế nào để khách chọn món có lãi?

Đặt món bạn muốn bán nhiều nhất ở đầu mỗi nhóm, ghi giá size theo kiểu chênh lệch và giữ mỗi nhóm đủ ngắn để khách đọc kịp trong lúc chờ.

Bảng menu treo sau quầy là thứ khách nhìn lâu nhất trước khi mở miệng gọi. Vài nguyên tắc dễ áp dụng:

Phần trên bảng menu Nên đặt gì Lý do
Dòng đầu mỗi nhóm Món chủ lực có lãi gộp tốt, làm nhanh Khách đọc từ trên xuống, món đầu nhóm được chọn nhiều hơn khi khách còn phân vân
Cột giá size Giá size nhỏ đầy đủ, size lớn ghi “+6.000đ” Khách thấy khoản thêm nhỏ, dễ đồng ý lên size hơn so với thấy hai con số tròn
Ô riêng có viền 1–2 món “quán khuyên dùng” hoặc món theo mùa Tạo điểm dừng mắt, dùng để đẩy món bạn muốn bán
Cuối bảng hoặc bảng phụ Combo ly + bánh, topping thêm Khách đã chọn xong ly sẽ nhìn xuống phần này
Bỏ khỏi bảng Món ít người gọi, món làm lâu trong giờ đông Bảng dài làm khách đọc chậm, hàng chờ dài hơn

Món nào thật sự “có lãi” thì phải nhìn số, không đoán. Cách xếp món theo số bán và lãi gộp có ở bài so sánh món bán chạy và món sinh lời. Muốn biết lãi gộp từng ly, bạn cần định lượng nguyên liệu cho từng món trước.

Nhân viên nên hỏi gì khi nhận order để khách gọi thêm?

Hỏi theo một thứ tự cố định: món, size, đường đá, topping, rồi mới mời một món ăn kèm, và kết thúc bằng việc đọc lại order cùng tổng tiền.

Thứ tự cố định giúp người mới vào làm cũng mời đúng chỗ, và khách không bị hỏi dồn một lúc. Quy trình gợi ý tại quầy:

  1. Nghe khách chọn món. Không chen lời mời trước khi khách nói xong.
  2. Hỏi size bằng câu có lựa chọn. “Mình lấy size M hay L ạ, L thêm 6.000đ” thay cho “Lấy size nào ạ?”. Khách biết ngay chênh lệch nên dễ trả lời.
  3. Hỏi đường, đá với món có tùy chọn. Bước này không bán thêm nhưng giữ nhịp hỏi tự nhiên.
  4. Mời topping hợp với đúng món đó. Mỗi món chỉ một gợi ý, đã thống nhất trước trong quán.
  5. Mời một món ăn kèm nếu khách chưa gọi đồ ăn, chỉ một món và nói giá: “Hôm nay có bánh chuối nướng 25.000đ, ăn với cà phê sữa hợp lắm ạ”.
  6. Đọc lại order và tổng tiền. Khách xác nhận, giảm làm sai món và giảm tranh cãi lúc trả tiền.

Bảng dưới là ví dụ cặp gợi ý theo nhóm đồ uống. Mỗi quán nên tự chọn món theo những gì đang có và nguyên liệu dùng chung, rồi in ra dán phía trong quầy.

Khách gọi Gợi ý nâng cấp ly Gợi ý món ăn kèm
Cà phê đen, cà phê sữa Size lớn hoặc thêm một shot Bánh mì bơ, bánh chuối
Bạc xỉu, latte Thêm kem phô mai hoặc vị syrup Bánh bông lan, croissant
Trà trái cây Thêm thạch, trân châu Bánh quy, bánh tart nhỏ
Matcha, cacao Thêm kem muối Bánh ngọt vị trung tính
Đá xay, sinh tố Size lớn Thường không mời thêm, ly đã no

Lưu ý: giờ đông, hàng chờ dài thì có thể bỏ bước 5 để giữ tốc độ. Một hàng chờ chậm làm mất khách nhiều hơn số tiền bánh bán thêm được.

Combo đồ uống và bánh nên đặt giá ra sao để không lỗ?

Đặt giá combo sao cho lãi gộp tăng thêm từ những khách trước đây chỉ mua ly bù được phần lãi mất đi từ những khách vốn đã mua bánh lẻ.

Combo luôn có giá thấp hơn mua lẻ, nên khách nào trước đây đã mua cả ly và bánh thì nay bạn thu ít đi. Combo chỉ đáng làm khi đủ nhiều khách mới chuyển từ “chỉ mua ly” sang “mua cả bánh”. Công thức:

  • Lãi gộp combo = giá combo − (giá vốn ly + giá vốn bánh)
  • Phần lãi thêm mỗi khách mới mua combo = lãi gộp combo − lãi gộp ly lẻ
  • Phần lãi mất mỗi khách cũ chuyển sang combo = (lãi gộp ly lẻ + lãi gộp bánh lẻ) − lãi gộp combo

Ví dụ minh họa: một quán bán cà phê sữa 29.000đ (giá vốn 9.000đ, lãi gộp 20.000đ) và bánh chuối 25.000đ (giá vốn 12.000đ, lãi gộp 13.000đ). Quán thử combo 49.000đ.

Tình huống trên 100 khách gọi cà phê sữa Cách tính Lãi gộp
Chưa có combo: 10 khách mua thêm bánh lẻ 100 × 20.000 + 10 × 13.000 2.130.000đ
Lãi gộp một combo 49.000 − 9.000 − 12.000 28.000đ
Có combo: n khách mua combo, còn lại chỉ mua ly 100 × 20.000 + n × (28.000 − 20.000) 2.000.000 + 8.000 × n
Hòa với lúc chưa có combo 2.000.000 + 8.000 × n ≥ 2.130.000 n ≥ 17 khách

Nghĩa là trong 100 khách gọi cà phê sữa, cần ít nhất 17 người mua combo (tính cả 10 người vốn đã mua bánh) thì combo mới không làm giảm lãi. Nếu chạy hai tuần mà chưa đạt, hãy bớt giảm giá (ví dụ 51.000đ) hoặc đổi sang món bánh có giá vốn thấp hơn. Cách đo một chương trình giảm giá có lời hay không được trình bày kỹ hơn ở bài đo hiệu quả khuyến mãi.

Quầy thu ngân nên trưng bày gì để khách mua thêm?

Trưng ít món, có nhãn giá rõ, đặt ngang tầm mắt khách lúc trả tiền, và đổi món theo khung giờ trong ngày.

Kệ bánh cạnh máy tính tiền là lời mời không cần nói. Trước khi xếp kệ, soát nhanh danh sách sau:

  • ☐ Mỗi món có nhãn tên và giá, đọc được từ chỗ khách đứng.
  • ☐ Bánh để trong hộp hoặc tủ có nắp, không để trần.
  • ☐ Chỉ bày lượng dự kiến bán trong ngày, phần còn lại để trong tủ bảo quản.
  • ☐ Kệ không che màn hình tính tiền hay chỗ đặt mã QR chuyển khoản.
  • ☐ Món trên kệ trùng với món nhân viên được dặn mời ở bước 5.
  • ☐ Có phương án đổi món theo giờ: buổi sáng món no như bánh mì, buổi chiều món ngọt.

Muốn biết giờ nào đông khách, giờ nào bill nhỏ để đổi món trưng bày cho đúng, xem bài doanh thu theo khung giờ quán cafe.

Đo hiệu quả upsell tại quầy quán cafe bằng chỉ số nào?

Theo dõi bốn số mỗi tuần: giá trị trung bình mỗi hóa đơn, số món mỗi hóa đơn, tỷ lệ ly size lớn và tỷ lệ hóa đơn có đồ ăn kèm.

Chỉ số Cách tính Cho biết điều gì
Giá trị trung bình mỗi hóa đơn Doanh thu ÷ số hóa đơn Kết quả chung của mọi cách bán thêm
Số món mỗi hóa đơn Số sản phẩm bán ra ÷ số hóa đơn Khách có mua thêm món hay không
Tỷ lệ size lớn Số ly size L ÷ tổng số ly của các món có size Câu hỏi size ở bước 2 có tác dụng không
Tỷ lệ hóa đơn có đồ ăn Số hóa đơn có bánh ÷ tổng số hóa đơn Lời mời món ăn kèm và kệ trưng bày có tác dụng không

Ví dụ minh họa: tuần trước quán có 700 hóa đơn, 840 món, doanh thu 26.600.000đ, tức trung bình 38.000đ và 1,2 món mỗi hóa đơn. Sau hai tuần áp dụng kịch bản hỏi size và kệ bánh, cùng các ngày trong tuần, quán có 710 hóa đơn, 923 món, doanh thu 28.400.000đ: trung bình 40.000đ và 1,3 món mỗi hóa đơn. Số hóa đơn gần như không đổi nên phần tăng chủ yếu đến từ bán thêm, không phải do đông khách hơn.

Luôn so cùng thứ trong tuần và cùng khung giờ. So thứ Bảy với thứ Ba sẽ cho kết luận sai.

Làm việc này trên VMASS

Trên phần mềm quản lý quán cafe VMASS, phần lớn các bước trên được dựng sẵn trong danh mục sản phẩm và màn hình bán hàng:

  1. Khai báo size, topping, đường, đá cho từng món trong mục Sản phẩm. Giá size thay cho giá gốc khi bán, còn topping cộng thêm vào giá ly, nên thu ngân chỉ cần bấm chọn, không phải tính nhẩm.
  2. Nhập định lượng nguyên liệu cho từng món. Khi bán, máy trừ kho nguyên liệu theo định lượng; kết hợp giá vốn bình quân từ phiếu nhập kho, bạn có số liệu để tính lãi gộp từng ly như ở phần combo.
  3. Tạo combo thành một món riêng có giá riêng (ví dụ “Cà phê sữa + bánh chuối 49.000đ”) để thu ngân bấm một lần và báo cáo đếm được số combo bán ra.
  4. Đánh dấu khuyên dùng cho món muốn đẩy; món này được đưa lên nhóm Khuyên dùng ở đầu menu gọi món bằng QR. Món đang tạm hết có thể ẩn khỏi menu khách.
  5. Dùng khung gợi ý dưới giỏ hàng lúc tính tiền: VMASS gợi ý món hay được mua cùng (dựa trên các cặp món xuất hiện cùng nhau trong ít nhất 2 hóa đơn trong 30 ngày) và món bán chạy ở danh mục khác, kèm lựa chọn size và topping. Quán mới mở, ít hóa đơn thì khung này ít gợi ý.
  6. Chạy khuyến mãi có điều kiện trong mục Khuyến mãi: áp dụng khi hóa đơn có sản phẩm nhất định, theo khung giờ và ngày áp dụng, giảm giá hoặc tặng món, có giới hạn số lượt.
  7. Xem kết quả ở mục Báo cáo (sản phẩm bán chạy, so sánh với kỳ trước) và Lịch sử ca (tổng số đơn hàng, số sản phẩm mỗi ca) để tính giá trị trung bình và số món mỗi hóa đơn.

VMASS không tự đề xuất giá combo và không đếm số lần nhân viên đã mời khách; hai việc đó bạn vẫn tính bằng công thức và quan sát ở trên.

Câu hỏi thường gặp

Mời khách lên size lớn có làm khách khó chịu không?

Không, nếu bạn hỏi một lần, nói rõ khoản chênh lệch và chấp nhận ngay khi khách từ chối. Khách khó chịu khi bị hỏi dồn nhiều lời mời liên tiếp hoặc bị nài sau khi đã nói không, chứ hiếm khi vì một câu hỏi chọn size.

Bảng menu tại quầy nên có bao nhiêu món?

Không có con số chuẩn cho mọi quán. Cách kiểm tra đơn giản: nếu khách mới thường đứng đọc lâu và hỏi lại nhân viên, bảng đang quá dài. Giữ mỗi nhóm ngắn, đưa món ít người gọi sang menu phụ hoặc bỏ hẳn.

Có nên giảm giá combo thật sâu để kéo khách mua bánh?

Không nên giảm quá mức hòa vốn. Giảm càng sâu thì càng cần nhiều khách mới mua combo mới bù được phần lãi mất từ khách vốn đã mua bánh lẻ. Hãy tính số khách hòa vốn như ví dụ trong bài trước khi chốt giá.

Giờ cao điểm có nên bỏ bước mời món ăn kèm không?

Có, khi hàng chờ dài. Lúc đó nên giữ câu hỏi size vì gắn sẵn trong lúc gọi món, còn lời mời bánh để kệ trưng bày làm thay. Tốc độ phục vụ giờ đông quan trọng hơn vài chiếc bánh bán thêm.

Upsell tại quầy không cần kỹ năng bán hàng đặc biệt, chỉ cần quầy được sắp đúng, nhân viên hỏi đúng thứ tự và chủ quán nhìn số hằng tuần. Bắt đầu với một thay đổi, đo hai tuần, rồi mới thêm thay đổi tiếp theo để biết cái gì thật sự có tác dụng. Bạn có thể dùng thử miễn phí VMASS để khai báo size, topping, combo và theo dõi giá trị hóa đơn ngay trên máy tính tiền.